Irak'la Serbest Ticaret Bölgesi Kurulmalı

Irak'la Serbest Ticaret Bölgesi Kurulmalı

GAİB Başkanı Abdulkadir Çıkmaz'a sorduk

Güneydoğu Anadolu İhracatçılar Birliği Başkanı (GAİB) Abdulkadir Çıkmaz, ihracat yapılan ülkelerle ve özellikle de Irak’la serbest ticaret bölgesinin kurulması halinde Türkiye’nin ticari hacminin daha da artacağını söyledi.

Serbest ticaret bölgesi ile ilgili çalışmaların olduğuna dikkat çeken Çıkmaz, ‘‘Serbest ticaret bölgelerinde amaç, üye ülkeler arasında mal ve hizmetlere ilişkin ticareti serbestleştirerek ortak bir pazar yaratmaktır’’ dedi.

Gaziantep’in ihracattaki artışının da altını çizen Çıkmaz, ihracatta Orta Doğu Ülkelerinin yüzde 58,5 pay ile ilk sırada yer aldığını belirtti. Çıkmaz, ‘‘Toplam 171 ülkeye ihracat gerçekleştiriyoruz. Gaziantep, Kahramanmaraş, Mardin, Malatya, Urfa, Diyarbakır bölgelerindeki ihracatçıların neredeyse yüzde 51’i Irak’a ihracat yapıyor. Irak bizim için iyi bir pazar’’ diye konuştu.

‘‘Ortak serbest ticaret bölgesinin kurulmasında çok büyük yarar var. Hükümet de şuan serbest ticaret bölgesi ile ilgili bu yönde bir kanun çalışması hazırlıyor. Kanun çıktıktan sonra da hızla o bölgelere gidilebilir’’

Abdulkadir Bey, Güneydoğu Anadolu İhracatçılar Birliği Başkanısınız. Türkiye ile Irak arasındaki ticari ilişkilerde çok özel bir görev üstleniyorsunuz. Öncelikle Türkiye ve Irak arasındaki ilişkileri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Türkiye-Irak arasındaki ihracat Türkiye genelinde ikinci sırada yer alıyor. Bu ilişkinin ne kadar önemli olduğunu ihracat rakamları da gösteriyor. Bunun yanında Gaziantep, Kahramanmaraş, Mardin, Malatya, Urfa, Diyarbakır bölgelerindeki ihracatçıların neredeyse yüzde 51’i Irak’a ihracat yapıyor. Bugün 10 milyar dolar ihracat yapacağız bunun 4 milyar dolara yakını yine Irak olacak. Irak bizim için son derece önemli bir pazar, onun için de biz elimizden gelen bütün kolaylıkları ihracatçılarımıza göstereceğiz.

Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, bir açıklamasında Irak’a mevcut ihracat 10 üç milyar dolar, bunu biz 20 milyar dolara çıkaracağız dedi. Siz bunu nasıl değerlendiriyorsunuz?

Hedef o ama şuan biraz zor gibi. Bir ülkede yirmi 20 doları bir yılda neredeyse yüzde yirmi bir arttırmak zor gibi. Türkiye merkezi hükümetle Irak arasında bir soğukluk oldu. Irak Başbakanı Sayın Maliki’nin olumsuz açıklamaları, güney bölgesindeki gerek devlet ihalelerinden gerekse diğer ihalelerden Türkiye’den yana tavır koymaması, bu yüzde 50’lik artışın olması mümkün gibi gözükmüyor. Tabiî ki bizim gönlümüzden geçen de belirtilen rakamların üstüne çıkmaktır. Bizim ilk üç aylık ihracat artışımız yüzde 10 civarında ona da baktığınızda bu rakamlarla bir şey yapılamayacağı ortada.

Gaziantep Irak’la ihracat açısından çok önemli bir yere sahip. İhracatı arttırmak için sizin özel çalışmalarınız olacak mı?

Mutlaka olacak. Sadece Irak’la da değil, Afrika ülkeleri ile de çalışmalarımız var. Oradaki fuarlara da katılıyoruz, ticari heyetler düzenliyoruz. Şuan öncelikli hedefimiz Afrika bölgeleri.

‘‘Gaziantep ihracatta orta doğu ülkeleri yüzde 58,5 pay ile ilk sırada yer almakta, ab ülkeleri yüzde 14,6 pay ile ikinci ve afrika ülkeleri yüzde 11,3 pay ile üçüncü sırada bulunmaktadır’’

2013 yılına ait rakamlar Birliğinizde yapılan ihracatla ilgili olarak neler söyleyeceksiniz?

Birliklerimizce 2013 yılı Ocak-Mart döneminde, 2012 yılının aynı dönemine oranla yüzde 17,7’lik artışla toplam 2 milyar 176 milyon 221 bin dolarlıklık ihracat kayda alınmıştır. Aynı dönemde, diğer İhracatçı Birlikleri adına ise toplam 161 milyon 471 bin dolarlık ihracat kayda alınmıştır. Böylece Birliğimiz ihracat kayıt işlem hacmi yüzde 13,2’lik artışla 2 milyar 337 milyon 692 bin dolara yükselmiştir.

Abdülkadir bey, Gaziantep’ten hangi bölgelere ihracat yapılıyor?

Bölgemiz ihracatında Orta Doğu Ülkeleri yüzde 58,5 pay ile ilk sırada yer almakta, AB Ülkeleri yüzde 14,6 pay ile ikinci ve Afrika Ülkeleri yüzde 11,3 pay ile üçüncü sırada bulunmaktadır. Toplam 171 ülkeye ihracat gerçekleştirilmiş olup bu ülkelerden Irak, S.Arabistan, Libya, Suriye, İtalya, ABD, Almanya, Rusya Federasyonu, Mısır ve İngiltere bölgemiz ihracatında ilk sıralarda yer alan ülkelerdir.

Peki, sektörel olarak baktığımızda en çok ihracatı gerçekleştirilen ürünler nelerdir?

Bölgemizde halı, demir-çelik mamulleri, kumaşlar, iplikler, pastacılık ürünleri, plastikler ve mamulleri, değirmencilik ürünleri, bitkisel yağlar, kâğıt ve karton ile dış giyim en çok ihracatı gerçekleştirilen ürünler olmuştur.

Gaziantep özeline baktığımızda neler söyleyeceksiniz?

Bölgemizin lokomotif ili olan Gaziantep, 2013 yılı Ocak-Mart döneminde 1 milyar 507 milyon 373 bin dolar ihracat ile Türkiye’nin en çok ihracat yapan altıncı ili konumundaki yerini korumaktadır. Hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri, halı, tekstil ve hammaddeleri, kimyevi maddeler ile ağaç ve orman ürünleri ilimizin ihracatında önde gelen sektörlerdir.

‘‘Irak ile ticarette bu yıl ciddi bir sorunla karşılaşmadık. Habur Sınır Kapısı ve kalite kontrol belgesi ile ilgili sıkıntılar aşıldı. Bundan sonra daha iyi şeyler olacak’’

Bir çok toplantı yapıyorsunuz. Bu toplantılarda dile getirilen Irak’la ticarette en çok yaşanan sıkıntılar nelerdir?

Bu yıl sıkıntı yaşamadık. En çok sıkıntı yaşadığımız sorunlardan biri Habur Kapısı’ydı diğeri de kalite kontrol belgeleriydi. Bunları çözüme ulaştırdık. Mayıs aynın sonunda gıdada da başlayacak. Bununla ilgili gerekli duyurularla, seminerlerle, eğitimlerle ihracatçılarımızı her hafta bir araya getirip önlem almaları konusunda bilgilendiriyoruz.

Şuanda kaç üyeniz kayıtlı bulunmakta?

Bin dokuz yüz civarında faal ihracat yapan üyemiz var. Asıl üyemiz iki bin sekiz yüz civarında.

Irak hükümetinin 2016 yılına kadar ayırdığı çok büyük bütçeler bulunmaktadır. Bunlar alt yapı yatırımları olsun, gıda olsun Gaziantep’ten ya da Güneydoğu’dan mevcut potansiyeli arttırmak için bölge üzerindeki çalışmalar nelerdir?

Gaziantep’te gıdayla ve diğerleriyle ilgili çalışmalar yapıyoruz. Herhangi bir olumsuzlukta biz direk müdahale ediyoruz. Biz sorunları bildirdiğimizde Bakanımız, Bakan yardımcımız, Müsteşarımız, Müsteşar yardımcılarımız Erbil’e birebir gidiyorlar ve sorunları çözüyorlar. İnşaat sektörüyle ilgili Gaziantep’te çok büyük inşaat firmaları yok. Bizde inşaat sektörüyle ilgili bir şey yok.

Habur sınır kapısından günde dört bin tır gelip geçiyor ve mevcut kapasiteyi kaldırmıyor. Bunun için nasıl bir çözüme gidilecek?

Şuan sorun kalmadı. Geçen hafta Bakanımız ve müsteşarımız buradaydı. Ayrıca o bölgeden gelen ihracatçılarımız da buradaydı onlardan sıkıntı olmadığını öğrendik. Ama ikinci, üçüncü kapının açılması son derece önemli. Sayın Bakanımıza sorduk merkezi hükümetin inisiyatifinde gerekli izinlerin alınması gerekiyor, bu nedenle biraz zaman alacak. En iyi şekilde mevcut Habur kapısını çok büyük memur takviyeleriyle destekledik. Uzun kuyruklar kalmadı. 3 gün 5 gün bekleyen kuyruklar kalmadı. 110 dolara çıktığı dönemler oldu; ama şuan 30 dolar olması Habur kapısında sorun kalmadığını gösteriyor

Almanya’dan İtalya’dan çok ciddi anlamda işadamı grupları geliyor. İran en son beş serbest ticaret anlaşması yaptı. Ortak bir serbest ticaret bölgesi kurulursa Türkiye’yle o bölgenin ekonomik entegrasyonunun daha da artması bekleniyor. Bunun için girişimlerde bulunacak mısınız?

Ortak bir ticaret bölgesi fikrine ben de katılıyorum. Bunun için girişimlerde bulunalım. Bu çok önemli bir konu. Ben hemen Sayın Bakanımıza ve diğer yetkililere bu konuyu ileteceğim. Ortak serbest ticaret bölgesinin kurulmasında çok büyük yarar var. Hükümet de şuan serbest ticaret bölgesi ile ilgili bu yönde bir kanun çalışması hazırlıyor. Kanun çıktıktan sonra da hızla o bölgelere gidilebilir.

Bölge ekonomisi ile ilgili başka eklemek istediğiniz bir şey var mı?

Teşekkür ederim. Irak bizim bölgemiz için olmazsa olmaz bir pazar. Gaziantep başta olmak üzere Gaziantep’teki fabrikaların yüzde ellisini, Şanlıurfa’daki, Diyarbakır’daki, Mardin’deki insanları çalıştıran bir bölge Kuzey Irak. Terör de bittikten sonra Irak ve Kuzey Irak’la son derece iyi ilişkiler içindeyiz ve daha da olacağız. Merkez Bankasının verdiği rakamlara kurulacak serbest ticaret bölgeleriyle ve terörün bitmesiyle çok rahat ulaşırız.

1.12.2013 (Haber Merkezi)