Kürdistan'da Ticari Hacim Genişliyor

Kürdistan'da Ticari Hacim Genişliyor

Kürdistan'da Ticari Hacim Genişliyor

Demhat Company yetkilisi Salih Geylani, Türkiye ve Kürdistan arasındaki ticaretin arttığına dikkat çekerek, artışın nedeninin karşılıklı güven olduğunu söyledi. Kürdistan’tan seramik alanında farklılık getirerek pazarda adından söz ettiren Demhat Company, yükselişini sürdürüyor.

Demhat Company yetkilisi Salih Geylani, uzun yıllardan beri Kürdistan’da ticaret yaptığını belirterek, Kürdistan’ın hem mimari hem de ekonomik bakımdan büyük bir dönüşüm geçirdiğini söyledi.

Kürdistan’daki Türkfirmalarına karşıbir güven olduğunu da sözlerine ekleyen Geylani, ekonomik ilişkilerin iki ülke açısından her geçen gün daha da iyiye gittiğini, budurumun barış sürecine de katkı sağlayacağını kaydetti.  

Sizi tanıyabilir miyiz?  

Adım Salih Geylani, Hakkâriliyim. Asıl mesleğim avukatlık. Babamın iş hayatından dolayı 9 yıla yakın ailece buradayız.

‘‘Ürünüzü çok kaliteli olabilir; ama siz müşteriye güven veremezseniz ürünüzü birkez satarsınız ve bir daha satamazsınız. ’’

 Demhat Company’i biraz anlatır mısınız?

Demhat Company’nin 9 yıllık bir geçmişi var. İlk olarak seramik alanında işe başladık. Demhat’ınTürkçe anlamı “zaman geldi”dir. Fakat 1995’te çok büyük iflas geçirdik ve o iflastan sonra 10 yıl durgunluğumuz oldu.

O dönemler deri sektöründe bulunuyorduk ve Geylan Deri olarak bilinirdik. Körfez Savaşı’nda bir ara babamla çimento işi yaptık. Bir müddet sonra işlerimiz kötüye gitti ve yeniden deri sektörüne yöneldik.

Demhat Company burada neler yapıyor?  

Demhat Company dediğim gibi 9 yıllık bir geçmişi var. Sektöre seramik işiyle başladık, seramik dışında vitrifiye armatürler ve banyo aksesuarlarıyla devam ediyoruz. Aynı zamanda Güral vitrifiye distribitörlüğünü de yapıyoruz.

Güral Vitrifiye’den biraz bahseder misiniz?

Farklı kulvarlari genişlettik. Çünkü, burada seramik işini başlattığımızda tedarikçi olarak çok az kişi vardı. Daha sonraları Türk seramikleri piyasaya girmeye başladı. Şuan da Erbil’de seramik alanında bayisi olmayan Türk markası hemen hemen yok gibi.

Tabi, bu durumda bir farklılığa ihtiyaç var. Çünkü rekabet artıkça kar marjları düşmeye başladı. Biz de o süreçte seramiğin yanında seramiği tamamlayacak vitrifiye ve armatürler düşündük. Ve 40 yıllık bir firma olan Numan Kaleli Yapı ile anlaştık.

‘‘Ekonomik ilişkiler rayına oturuyor. Artık tahahütlerini yerine getirmeyen firmalar Kürdistan’da kolay kolay barınamıyor.’’

Kürdistan Hükümeti konut projelerini ikinci plana attı. Bu sizi nasıl etkiliyor?

Burası yeni yapılan bir bölge. Erbil’in 9 yıl önce ki halini Şemdinli’ye benzetiyorum. Şuan da Erbil’de gördüğümüz yollar Türkiye’de yok. İnşaat sektörü açısından bir doyum noktasına ulaştığı doğrudur.  

Ama doyum noktasına ulaşmasıyla birlikte yapılar daha da lüksleşti. Bu nedenle bizim de ürünlerimiz kaliteli olduğundan daha ayrıcaklı hale geldiğimizi söyleyebilirim.

Peki, bu halkın talebi mi yoksa siyasi duruşun sonucu mu?

Elbette siyasi etkisi de var. Son üç aydır Sayın Neçirvan Barzani yoğun olarak devlet tarafından verilen ihalelerin ve projelerin malzemesinin daha kaliteli olmasına dikkat edilmesini istiyor.

Türk ürünlerinin tercih nedeni nedir?  

Türkiye’den gelen ürünlerin kaliteli oluşu birinci tercih nedenidir. İkincisi devlet arasındaki ilişkilerin de bunda ciddi bir payının olduğunu belirtmek isterim. Seramik pazarındaki kâr marjı düşmüş durumda; ama yine de yeni isimler pazara giriyor ve haliyle rekabet artıyor.

Sonuçta burada bir bakış açısı var. Ürünüzü çok kaliteli olabilir; ama siz müşteriye güven veremezseniz ürünüzü bir kez satarsınız ve bir daha satamazsınız. Biz Güney’e ürün satmıyoruz. Çünkü Kürdistan’da sağlam bir temel atmadan Güney’e açılmak doğru değil.

Kâr marjı açısından baktığınızda Irak’ın Güneyi Kürdistan’da daha kazançlıdır. Kürdistan’da yüzde 10-15 olan kâr marjı Güney’de yüzde 40 oranındadır.

Gümrükte sıkıntı yaşıyor musunuz?

Türk tarafında bir sıkıntı yok. Ürünler, Kürt tarafına geçtiğinde kontrol ediliyor.Tabi, ister istemez bazı sıkıntılar yaşanıyor. Anca bizim gibi firmalar için kontrol firmalarının olması faydalıdır. Bu sayede kalitesi düşük malların ülkeye girişi engelleniyor.

Kürdistan ile Türkiye arasındaki iş hacminin büyümesi için neler yapılmalı?

Öncelikle şunu belirtmek isterim ki, dünyada yaşanan küresel krizden etkilenememesinin nedeni Kürdistan’a yapılan ihracattır. Buradaki insanların Türk ürünlerine ve Türkiyeli firmalara güveni tamdı. Ancak son bir kaç yıl içerisinde bu güvenin sarsılmasına neden olacak bir çok hata oldu.

Bunlardan uzak durulması gerekiyor. İki ülke arasındaki ilişkilerin gelişmesi ekonomik ilişkilere dayanıyor. Ekonomi olmasaydı, bu duruma gelemezdik. Bu ilişkilerin barış sürecine de büyük katkısı olacaktır. Ekonomik ilişkiler rayına oturuyor. Artık tahahütlerini yerine getirmeyen firmalar burada kolay kolay barınamıyor.

Burada yaşadığınız sıkıntıları anlatırmısınız?

Şirket kurarken isim konusunda ciddi sorunlar yaşıyoruz. Çünkü sistem Türkiye’deki gibi değil. Burada, dünya şirket isimlerini kontrol ediyorlar ve ona göre ürünleri tescil ediyorlar.

Burada vergi yok, bu çok iyi bir şeydir. Verilen teşvikleriyi; ama rutinler can sıkıcı. Burada tabi yaşadığımız bir çok sıkıntı var; ama şunu görüyoruz; yapılan hatadan dönülüyor ve hemen yasal düzenleme yapılıyor.

KÜRDİSTAN HER YÖNÜYLE GÜVENLiDiR

Son olarak eklemek istediğiniz birşey varmı?

Buraya gelecek olanlar gelmeden önce burası hakkında önyargılarıları olabilir; ama buraya gelince önyargılar kırılıyor.Seramik sektörü ile ilgili söylüyecek olursam; Türk markalarının hemen hepsi burada var. Bu nedenle buraya gelince hemen büyük kazançlar elde edilecekmiş düşüncesi ile gelmesinler.

Burada ciddi bir rekabet ortamı var.Yanılmıyorsam Türkiye 26 seramik fabrikası var ve hepsinin de Irak temsilcilikleri var. Kürdistan, her yönü ile rahat ve güvenli bir yerdir. Şunu rahatlıkla söyleyebilirim, Kürdistan kazandıran bir yerdir.

14.02.2014 (Haber Merkezi)